تبلیغات
وبلاگ کاملا علمی - استیگماتیسم
خواستن = توانستن

استیگماتیسم چیست؟

 

آستیگماتیسم یك نقص خفیف و به راحتى قابل درمان انحناى چشم شماست. این عارضه باعث تارى دید مى شود.آستیگماتیسم هنگامى به وجود مى آید كه لایه خارجى و شفاف جلوى چشم یعنى قرنیه و یا عدسى چشم كه درون چشم قرار دارد، انحنایش در یك جهت كمى متفاوت از انحنایش در جهت دیگر است. به این ترتیب سطح قرنیه یا عدسى در بعضى نواحى مسطح تر یا منحنى تر از نواحى دیگر است. هنگامى كه قرنیه داراى اعوجاج باشد شما مبتلا به آستیگماتیسم قرنیه اى هستید.

هنگامى كه عدسى داراى اعوجاج باشد آستیگماتیسم عدسى دارید. هر دو نوع آستیگماتیسم، تارى دید ایجاد مى كند. اغلب موارد آستیگماتیسم ناشى از نایكنواختى انحناى قرنیه است.در آستیگماتیسم تارى دید هم در فاصله نزدیك و هم در فاصله دور وجود دارد. آستیگماتیسم معمولاً از هنگام تولد وجود دارد و ممكن است با دوربینى یا نزدیك بینى تركیب شود. معمولاً این عارضه ثابت مى ماند و در طول زمان بهتر یا بدتر نمى شود.بسیارى از افرادى كه داراى مقدار اندكى آستیگماتیسم هستند این مقدار آن قدر زیاد نیست كه نیاز به عمل تصحیحى داشته باشید.

• علائم و نشانه ها

علائم و نشانه هاى آستیگماتیسم شامل موارد زیر است: ۱ _ اعوجاج در بخش هایى از میدان بینایى ۲ _ تارى خطوط عمودى، افقى یا مایل

• علل

در چشم شما دو بخش وجود دارد كه مسئول متمركز كردن تصاویر هستند: قرنیه و عدسى. در چشم طبیعى این عناصر كانونى كننده انحنایى یكدست مانند سطح یك توپ لاستیكى دارند. قرنیه و عدسى با داشتن چنین سطح منحنى همه شعاع هاى نور وارد شده به چشم را به یك میزان خم مى كنند (مى شكنند) و یك تصویر متمركز واضح بر روى پرده حساس پشت چشم یعنى شبكیه ایجاد مى كنند.اما اگر انحناى قرنیه یا عدسى یكدست نباشد، شعاع هاى نور به طور یكسان نمى شكنند، در این حالت شما دچار خطاى انكسار نور هستید. آستیگماتیسم یكى از اشكال مختلف خطاهاى انكسار نور در چشم است. در آستیگماتیسم، قرنیه یا عدسى در یك جهت انحناى بیشترى از جهت دیگر دارد.

آستیگماتیسم تصحیح نشده باعث تارى دید مى شود. در این حالت تارى دید در یك جهت _ افقى، عمودى یا مایل _ بیش از جهت دیگر وجود دارد. آستیگماتیسم ممكن است در تركیب با سایر خطاهاى انكسارى مثل نزدیك بینى یا دوربینى رخ دهد: در نزدیك بینى (میوپى) انحناى قرنیه بیشتر از حد عادى است یا كره چشم درازاى بیش از حد طبیعى دارد. در نتیجه شعاع هاى نور به جاى آنكه دقیقاً روى شبكیه متمركز شوند در جلوى شبكیه به هم مى رسند و اشیاى دور تصویرى مبهم خواهند داشت.

در دوربینى (هیپروپى) انحناى قرنیه كمتر از حد عادى است یا كره چشم طول كمتر از حد طبیعى دارد در نتیجه حالت عكس نزدیك بینى رخ مى دهد. نور در پشت چشم متمركز مى شود و تصویر اشیاى نزدیك تار مى شود اما دید دور عادى باقى مى ماند.

در اغلب موارد آستیگماتیسم از هنگام تولد وجود دارد. ممكن است آستیگماتیسم در نتیجه وارد شدن آسیب به چشم بیمار یا جراحى رخ دهد. آستیگماتیسم با مطالعه در نور كم یا تماشاى تلویزیون از فاصله نزدیك بهتر یا بدتر نمى شود.

• چه هنگامى باید به چشم پزشك مراجعه كرد

اگر درجه آستیگماتیسم چشم شما آن قدر باشد كه در كارى كه مى خواهید انجام دهید اختلال ایجاد كند یا اگر كیفیت بینایى تان مانع رضایت شما از نحوه فعالیت هایتان است، به چشم پزشك مراجعه كنید. چشم پزشك درجه آستیگماتیسم شما را تعیین مى كند و در مورد اینكه چه روشى را براى تصحیح بینایى تان انتخاب كنید به شما مشاوره خواهد داد.تغییر درجه آستیگماتیسم چشم در طول زندگى اگر اصولاً رخ دهد، بسیار تدریجى و كند است. انجام معاینات منظم چشم، راه مناسبى براى شناسایى تغییرات حدت بینایى است تا در صورت لزوم عینك یا لنز تماسى براى شما تجویز شود یا شماره آنها تصحیح شود.یك فرد بزرگسال سالم باید تا ۵۰ سالگى هر سه تا پنج سال یك بار معاینه چشم انجام دهد. پس از ۵۰ سالگى باید فواصل معاینات كمتر شود. اگر دچار مشكلات انكسارى مانند آستیگماتیسم هستید هر دو سال یك بار به هر تعدادى كه چشم پزشكتان توصیه مى كند، به او مراجعه كنید.

• تشخیص بیمارى

چشم پزشك شما ممكن است از ابزارهایى كه در زیر مى آید براى معاینه چشم شما استفاده كند.

•قرنیه سنج (Keratometer) چشم پزشك در قرنیه سنجى با استفاده از دستگاهى به نام قرنیه سنج یا كراتومتر میزان و جهت گیرى آستیگماتیسم قرنیه اى را با اندازه گیرى میزان نور منعكس شده از سطح قرنیه مشخص مى كند.

•كراتوسكوپ و ویدئوكراتوسكوپ این ابزارها براى تشخیص و تعیین مقدار انحناى سطح قرنیه در صورت وجود آستیگماتیسم مورد استفاده قرار مى گیرند. كراتوسكوپ حلقه هاى نورانى را روى قرنیه مى افكند. سپس انعكاس این حلقه هاى نورانى روى قرنیه از طریق كراتوسكوپ مورد مشاهده قرار مى گیرد و برحسب شكل و فواصل این حلقه ها مى توان میزان آستیگماتیسم قرنیه را محاسبه كرد. با اتصال كراتوسكوپ به یك دوربین ویدئویى، ویدئوكراتوسكوپ ساخته شده است، كه با آن مى توان تصویر قرنیه را روى یك صفحه تلویزیونى دید. ویدئوكراتوسكوپ رایج ترین وسیله مورد استفاده براى تعیین مقدار انحناى سطح قرنیه در آزمونى است كه مكان نگارى (توپوگرافى) قرنیه نامیده مى شود.

• درمان

هدف درمان آستیگماتیسم تصحیح انحناى نایكنواخت قرنیه است كه باعث تارى دید مى شود. درمان شامل تجویز عدسى هاى تصحیح كننده به صورت عینك یا لنز تماسى یا انجام جراحى تصحیحى مى شود.

۱ _ اصلاح دید با تجویز عدسى تصحیح كننده

استفاده از عدسى هاى تصحیح كننده اثر ناشى از انحناى نایكنواخت قرنیه را برطرف مى كند. عدسى تصحیح كننده ممكن است به صورت لنز تماسى یا عینك باشد.

• لنزهاى تماسى: لنزهاى تماسى هر دو آستیگماتیسم هاى قرنیه و عدسى چشم را تصحیح مى كنند. انواع مختلفى از لنزهاى تماسى در دسترس است: لنزهاى سخت، لنزهاى نرم، لنزهاى یك بارمصرف، لنزهاى با كاربرد طولانى مدت، لنزهاى دوكانونى، لنزهاى سخت نفوذپذیر نسبت به اكسیژن و.... با چشم پزشكتان در مورد اینكه كدامیك از این انواع مختلف لنز براى شما مناسب تر است، مشاوره كنید. یك شیوه دیگر استفاده از لنز تماسى براى تصحیح آستیگماتیسم روش ارتوكراتولوژى یا Ortho-K است. در این روش شما چندین ساعت در روز لنز تماسى سخت به چشم مى گذارید تا انحناى قرنیه تان تصحیح شود. در روزهاى بعد سپس تعداد ساعات استفاده از لنز تماسى كاهش مى یابد و در حدى كه شكل جدید قرنیه حفظ شود، انجام مى شود. البته اگر مدتى استفاده از این روش را قطع كنید، قرنیه چشم دوباره به شكل اولش بازمى گردد.

• عینك: در مواردى كه به دلایل مختلف استفاده از لنز تماسى از جمله ترجیح بیمار امكانپذیر نیست، انواع مختلف عینك مى تواند جانشین مناسبى براى لنز تماسى باشد.

۲ - جراحى براى تصحیح عیوب انكسارى

در روش جراحى به شكل دهى مجدد به سطح قرنیه، آستیگماتیسم تصحیح مى شود. دو روش عمده جراحى براى تصحیح عیوب انكسارى وجود دارد:

•روش جراحى لیزیك LASIK)): در روش لیزیك (مخفف كلمه Laser-assisted insitu Keratomileusis) چشم پزشك با وسیله اى به نام »میكروكراتوم» برشى باریك و حلقوى روى قرنیه ایجاد مى كند. سپس جراح لایه بریده شده را بلند مى كند و با استفاده از «لیزر اكسایمر» قرنیه را در زیر این لایه براى تصحیح عیب انكسارى تراش مى دهد.سپس لایه برداشته شده به جاى اصلى خود بازگردانده مى شود بدون آنكه نیازى به بخیه زدن وجود داشته باشد. لیزر اكسایمر برخلاف سایر انواع لیزر حرارت ایجاد نمى كند.این روش معمولاً بدون درد وناراحتى پس از عمل است و خطر ایجاد لك واسكار قرنیه پایین است.بررسى ها نشان داده اند در ۹۷ درصد موارد بیماران در اولین روز پس از عمل دید كامل را به دست مى آورند.

• روش برش قرنیه براى تصحیح انكسار نور PRK) جراح در روش (Photorefractive Keratectomy) در این روش لایه محافظتى بیرونى قرنیه را با استفاده از «لیزر اكسایمر» برمى دارد و سپس انحناى قرنیه را تغییر مى دهد.این عمل یك تا دو دقیقه طول مى كشد و در ضمن آن چشم با قطره بیحس كننده بیحس مى شود وبا یك بالاكشنده پلك چشم باز نگه داشته مى شود.

پس از عمل یك لنز تماسى براى بانداژ روى چشم قرار مى گیرد.ممكن است ناراحتى مختصرى در یكى دو روز بعد از عمل وجود داشته باشد تا لایه بیرونى قرنیه ترمیم شود.روش هاى LASIK و PRK براى تصحیح میزان كم تا متوسط آستیگماتیسم در افرادى كه دچار نزدیك بینى هم هستند، مناسب هستند.نتایج عمل در افرادى كه علاوه بر آستیگماتیسم دچار دوربینى هم هستند، آن قدرها خوب نیست.

روش هاى LASIK و PRK جایگزین روش «برش شعاعى قرنیه» (radial keratomy) شده اند كه براى اولین بار در دهه ۱۹۷۰ میلادى ابداع شد. روش «برش شعاعى قرنیه» در سال هاى دهه ۱۹۸۰ جذابیت خود را از دست داد، چرا كه برخى از افرادى كه تحت این عمل جراحى قرار مى گرفتند پس از جراحى و كسب نتایج خوب ابتدایى، بعدها دچار نزدیك بینى پیشرونده مى شدند. در روش برش شعاعى قرنیه، برش هاى متعددى به طور شعاعى، مانند پره هاى چرخ، روى قرنیه داده مى شود تا انحناى قرنیه كاهش یابد. در روش لیزیك ممكن است در برش لایه یا قرار دادن دوباره آن پس از جراحى مشكل به وجود آید.

این عارضه ممكن است در ۱ تا ۲ درصد موارد رخ دهد. همچنین در برخى افراد شكل چشم به نحوى است كه براى انجام عمل لیزیك مناسب نیست. در روش PRK لایه سطحى سلول هاى قرنیه پیش از عمل برداشته مى شود حدود ۴ روز طول مى كشد تا این لایه مجدداً رشد كند. در این مدت یك بانداژ روى چشم قرار داده مى شود كه ممكن است ناراحت كننده باشد و واضح شدن دید هم با تاخیر صورت مى گیرد. معمولاً در این روش هر چشم جداگانه با فاصله چند هفته مورد عمل قرار مى گیرد. بهبودى كامل ممكن است ۳ تا ۴ ماه طول بكشد. در مقابل در روش لیزیك معمولاً هر دو چشم در یك زمان عمل مى شوند و واضح شدن یك دید ممكن است در یك روز به دست آید.